Hạt ươi (Scaphium scaphigerum)

77 / 100

Hạt Ươi, thuộc loài Scaphium scaphigerum, là một loại hạt thu được từ cây Ươi, nổi tiếng trong các nền văn hóa Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam. Hạt này thường được sử dụng trong ẩm thực và là thành phần của nhiều bài thuốc trong y học cổ truyền.

  • Tên gọi khác: đười ươi, lười ươi, an nam tử, cây thạch, ươi bay, bàng đại hải, lù noi, sam rang, som vang, đại đông quả
  • Tên khoa học: Scaphium scaphigerum
  • Tên tiếng Anh: malva nut
  • Tên tiếng Trung: Không có thông tin phổ biến về tên tiếng Trung.

 

Hạt ươi (Scaphium scaphigerum)
Hạt ươi (Scaphium scaphigerum)

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Cây Ươi phát triển chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Tại Việt Nam, nó thường được tìm thấy trong các khu rừng ẩm ở các vùng miền núi phía Bắc và Trung, nơi có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp cho sự phát triển của loại cây này.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái: Cây Ươi có thân gỗ cao, có thể đạt đến 20-30 mét. Lá lớn, mọc so le. Hoa nhỏ màu trắng hoặc hồng nhạt, thường nở vào mùa xuân. Quả của cây Ươi có hình dạng đặc biệt, chứa hạt bên trong.
  • Bộ phận dùng: Phần được sử dụng chủ yếu là hạt.

3. Thành Phần

Thành phần hóa học của hạt ươi:

  1. Chất gôm Bassorine:
    • Là một loại polysaccharides, có khả năng phù ra thành chất nhày gel khi tiếp xúc với nước.
    • Cấu trúc: Chuỗi (1-4) α-D-acide galacturonique.
    • Công dụng: Dùng trong dược phẩm với tính năng làm chất keo, cũng được sử dụng trong in vẽ trên vải dệt.
  2. Các Axit Béo:
    • Acide Hexadécanoïque (24,77%): Một loại axit béo bão hòa.
    • 9,12 (Z, Z)-Acide Octadécadiénoïque (37,96%): Một loại axit béo không bão hòa đa, còn được biết đến là axit linoleic.
    • Acide Octadécanoïque (5,01%): Còn được biết là axit stearic, một axit béo bão hòa.
    • 9 – (Z)-Octadécénoïque (19,77%): Còn gọi là axit oleic, một loại axit béo không bão hòa đơn.
  3. Các Loại Đường Đơn:
    • Galactose, Arabinose, Rhamnose: Là các loại đường đơn có trong hạt ươi, có thể tham gia vào quá trình chuyển hóa trong cơ thể.

Công dụng tiềm năng của các thành phần:

  1. Chất gôm Bassorine:
    • Có thể được sử dụng như một chất tạo gel trong các sản phẩm dược phẩm và thực phẩm.
    • Có khả năng làm dày và ổn định các hỗn hợp.
  2. Các Axit Béo:
    • Acide Hexadécanoïque và Acide Octadécanoïque: Có thể hỗ trợ cung cấp năng lượng và tham gia vào quá trình tổng hợp các lipid trong cơ thể.
    • Axit Linoleic và Axit Oleic: Quan trọng cho sức khỏe tim mạch, có thể giúp cải thiện mức cholesterol và hỗ trợ sức khỏe của da.
  3. Các Loại Đường Đơn:
    • Cung cấp năng lượng cho cơ thể và có thể tham gia vào các quá trình sinh hóa khác nhau.

4. Công Dụng

  • Theo đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống:
    • Hạt Ươi thường được sử dụng để giảm đau, viêm nhiễm.
    • Có thể được dùng trong điều trị các bệnh liên quan đến đường hô hấp, như ho và viêm họng.
    • Đôi khi cũng được sử dụng như một phương pháp điều trị cho các vấn đề về tiêu hóa.
  • Theo y học hiện đại:
    • Các nghiên cứu hiện đại về hạt Ươi vẫn còn hạn chế, do đó thông tin về công dụng của chúng trong y học hiện đại không rõ ràng.

5. Bài Thuốc Dân Gian

Hạt ươi, với tên khoa học là Scaphium scaphigerum, là một loại hạt có nhiều công dụng trong y học cổ truyền. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng hạt ươi:

1. Bài thuốc chống viêm họng

  • Công dụng: Giảm viêm họng, đau rát cổ họng.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi (Scaphium scaphigerum) 10g, Lá trầu không (Piper betle) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi trong nước ấm khoảng 30 phút cho đến khi chúng nở mềm. Đun sôi hạt ươi và lá trầu không trong 500ml nước trong khoảng 15-20 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử dị ứng với lá trầu không.

2. Bài thuốc trị ho

  • Công dụng: Giảm ho, long đờm.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Mật ong (Mel) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi trong nước ấm khoảng 30 phút cho mềm, sau đó trộn đều với mật ong để tạo thành hỗn hợp đồng nhất.
  • Hướng dẫn sử dụng: Dùng 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho trẻ em dưới 1 tuổi.

3. Bài thuốc giảm đau bụng kinh

  • Công dụng: Giảm đau bụng kinh.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Gừng tươi (Zingiber officinale) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi trong nước ấm cho đến khi mềm, sau đó đun sôi cùng gừng tươi trong 500ml nước trong khoảng 20 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống khi có triệu chứng.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ có thai.

4. Bài thuốc làm dịu da

  • Công dụng: Làm dịu da, giảm kích ứng.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Lá bạc hà (Mentha) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi cho đến khi mềm, nghiền nhuyễn và trộn đều với nước cốt lá bạc hà để tạo thành hỗn hợp sền sệt.
  • Hướng dẫn sử dụng: Thoa lên vùng da kích ứng.
  • Lưu ý: Tránh tiếp xúc với mắt.

5. Bài thuốc tăng cường hệ tiêu hóa

  • Công dụng: Hỗ trợ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Hạt mã đề (Plantago) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi và hạt mã đề trong nước ấm khoảng 30 phút, sau đó đun sôi chúng trong 500ml nước trong khoảng 15 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống mỗi ngày 1 lần.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị tiêu chảy.

6. Bài thuốc chống viêm loét miệng

  • Công dụng: Giảm viêm loét miệng, làm lành vết thương.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Nước cốt chanh (Citrus limon) 5ml.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi cho đến khi mềm, sau đó trộn đều với nước cốt chanh để tạo thành dung dịch súc miệng.
  • Hướng dẫn sử dụng: Súc miệng hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh nuốt hỗn hợp.

7. Bài thuốc giảm đau dạ dày

  • Công dụng: Giảm đau và viêm dạ dày.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Lá mơ lông (Paederia tomentosa) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi và lá mơ lông trong nước ấm khoảng 30 phút, sau đó đun sôi chúng trong 500ml nước trong khoảng 20 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị viêm loét dạ dày cấp.

8. Bài thuốc làm mát cơ thể

  • Công dụng: Làm mát cơ thể, giảm nhiệt.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Cây bạc hà (Mentha arvensis) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi và lá bạc hà trong nước ấm khoảng 30 phút, sau đó đun sôi chúng trong 500ml nước trong khoảng 15 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh dùng cho người bị hạ huyết áp.

9. Bài thuốc giảm nhiệt miệng

  • Công dụng: Giảm nhiệt miệng, viêm lợi.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Lá húng quế (Ocimum basilicum) 10g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi và lá húng quế trong nước ấm khoảng 30 phút, sau đó đun sôi chúng trong 500ml nước trong khoảng 20 phút để tạo dung dịch súc miệng.
  • Hướng dẫn sử dụng: Súc miệng hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử dị ứng với húng quế.

10. Bài thuốc giảm đau nhức xương khớp

  • Công dụng: Giảm đau nhức xương khớp.
  • Phối hợp thuốc: Hạt ươi 10g, Quả dứa (Ananas comosus) 20g.
  • Cách chế biến: Ngâm hạt ươi cho đến khi mềm, sau đó trộn đều với quả dứa đã nghiền nhuyễn.
  • Hướng dẫn sử dụng: Ăn hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử dị ứng với dứa.

6. Kết Luận

Hạt Ươi (Scaphium scaphigerum) là một loại hạt có nguồn gốc từ cây Ươi, được biết đến trong các nền văn hóa truyền thống ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Chúng chủ yếu được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị một số vấn đề sức khỏe như bệnh hô hấp và tiêu hóa. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để xác định rõ hơn về công dụng cũng như thành phần hóa học của hạt Ươi trong y học hiện đại.

 

 

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Bình luận (0 bình luận)